BUKET GÜZEL POLAT

Ağız ve diş sağlığının korunması için, küçük yaşlardan itibaren ağız ve diş bakımının alışkanlık haline getirilmesi önemlidir. Süt dişlerinin kalıcı dişler kadar değerli olduğunu vurgulayan Çocuk Diş Hekimi Uzm. Dr. Serpil Nazlı Aydın bu konuda önemli bilgiler veriyor.

Çocukların dişleri neden çürüyor?

Ülkemizde erken çocukluk döneminde yaygın olarak gördüğümüz diş çürükleri, yanlış beslenme alışkanlıkları ve eksik ağız hijyenine bağlı olarak oluşan bir enfeksiyon hastalığıdır. Tüm enfeksiyon hastalıklarında olduğu gibi diş çürüklerine de bakteriler neden olmaktadır. İlk süt dişi çıktığı andan itibaren, doğru beslenme ve doğru bakım sağlanmazsa “erken dönem çocukluk çağı çürüklerinin” görülmesi kaçınılmaz olmaktadır.

Çürük oluşumu engellenebilir mi?

Dişler doğru ve düzenli bir şekilde fırçalanmadığı taktirde, ağızda daha önceden var olan çürük yapıcı mikroorganizmaların asit oluşturmasına elverişli bir ortam meydana getirmektedir. Tekrarlayan asit atakları dişin mineral yapasını bozarak, önce tebeşirimsi beyaz renkte lekelerin görünmesine daha sonra da sarı, kahverengi renkte çürüklerin oluşmasına neden olmaktadır. Çürük oluşumunu engelleyebilmek için;

• Dişler, günde iki kez doğru şekilde fırçalanmalı,
• İlk süt dişi çıktığı andan itibaren çocuk düzenli olarak diş hekimine muayeneye götürülmeli,
• Dişler üzerinde yapışıp kalan karbonhidrat ağırlıklı besinler yerine, sebze ve meyve ağırlıklı, lifli besinler tercih edilmelidir.

Süt dişlerinin önemi nedir?

Süt dişleri, yerlerine gelecek daimî dişler için rehberdir. Süt dişlerinde çürüğe bağlı oluşacak maddi kayıplar, ileride ortodontik tedavi gereksinimine, yine süt dişlerinde oluşan enfeksiyonlar daimî dişlerde hipoplazi dediğimiz anomalilere yani kalıcı dişlerde şekil ve renk bozukluklarına sebep olabilmektedir. Bu nedenle sağlıklı bir diş yapısı için süt dişlerinin sağlıklı olması önemlidir.

Süt dişlerindeki çürükler için nasıl olsa yerine yenileri gelecek diye tedavi ettirmeyen ebeveynler var, sizce tedavi ettirilmeli mi?

Kesinlikle tedavi edilmelidir. Çürük tedavi edilmediği taktirde dişin kökünde bulunan sinirlere ilerler ve diş iltihaplanır. Bu enfeksiyon çocuğun ağrı duymasına, huysuzlanmasına, düzenli uyku uyumamasına ve beslenememesine yol açar. Eğer ön dişler çürükten etkilenmiş ve madde kaybı fazla ise çocuğun konuşmasında ve estetik görünümünde de bozulmalara yol açar.

Florürlü vernik uygulaması nedir ve nasıl uygulanır?

Fluorid, diş minesini güçlendiren, çürük yapıcı maddelerin yapısını bozan ve öğünler sonrası oluşan asit ataklarına karşı diş minesinden mineral kaybını engelleyen doğal bir bileşiktir. Yerel fluorid uygulaması ise koruyucu bir tedavi olup, jel kıvamında yüksek düzeyde fluorid içeren bir preparatın diş yüzeylerine fırça ile uygulamasıdır. Tükürükten arındırılmış diş yüzeylerine özel fırçası yardımı ile sürülür.

Çocuk diş hekimleri, muayenelerinde hastanın yaşı, çürük sayısı ve yeni çürük oluşturma riski, beslenme biçimi gibi etkenleri göz önünde bulundurarak fluorid tedavisinin gerekliliğine ve uygulama sıklığına karar vermektedir.

Süt ve daimî azı dişlerinizin çiğneyici yüzeylerindeki girinti ve oluklara fissür denir. Bu bölgeler hem arka grup dişler olması hem de temizlenmesi zor ve yiyecek birikimi fazla olan alanlar olduğundan, çürüğe en elverişli diş bölgeleridir. Fissür dediğimiz bu girinti ve olukların jel gibi bir materyalle doldurulup özel ışıkla sertleştirilmesi işlemine de fissür örtücü denir. Koruyucu uygulamalar arasındadır. Fissür örtücüler bir kez uygulanır, tekrarlamasına gerek yoktur. Ancak altı ayda bir düzenli olarak kontrol edilmelidir. Dişlerin tüm yüzeylerine uygulanan yerel fluorid uygulamaları ise 4-6 ayda bir tekrar edilmelidir. Böylece diş yüzeyinde kalsiyum fluorid tabakası oluşumu sağlanarak diş minesi güçlendirilmiş olur. Bu sayede asit ataklarının diş yüzeyine ulaşımı da büyük ölçüde engellenebilmektedir.

Peki florürlü vernik uygulamasının zararı var mı?

Doğru şekilde uygulandığında hiçbir zararı yoktur. Muayenehane koşullarında ve düzenli olarak yapılan fluorid uygulaması tamamen güvenlidir ve koruyuculuğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Çocuklarda diş fırçalama ne zaman başlamalı ve günde kaç kez fırçalanmalı?

Çocuklarda diş fırçalama ilk süt dişi çıktığı andan itibaren başlanmalıdır. Altı aydan itibaren süt kesici dişlerin çıkmasıyla birlikte parmak fırça, işaret parmağına sarılan gazlı bez ya da temiz bir tülbent ile dişler temizlenmelidir. Süt azı dişlerin çıkmasıyla birlikte (12-18. aylar) mutlaka diş fırçası kullanımına geçilmelidir.

Diş fırçalamanın kahvaltıdan ve akşam yemeğinden sonra olmak üzere günde en az iki kez yapılması gerekmektedir. Çocukların ince kas gelişimleri küçük yaşta yeterli olmadığından, dişlerin fırçalanmasında 9 yaşına kadar ebeveynlerin yardımı önemlidir.

Çocuklar için nasıl bir diş fırçası seçilmeli?

Çocuklar için diş fırçası seçerken fırça kıllarının yumuşak veya orta sertlikte olmasına, fırça sapının aşırı büyük ya da küçük olmamasına ve çocuğun yaşına bakılarak uygun olanların tercih edilmesine dikkat edilmelidir.

BUKET GÜZEL POLAT

buket.umt.p@hotmail.com